Mae dod yn ofalwr maeth yn benderfyniad sy’n newid bywyd, ac i lawer o bobl sengl gall deimlo fel un amhosibl. Ond ar draws Bro Morgannwg, mae mwy a mwy o ofalwyr sengl yn camu ymlaen ac yn gwneud gwahaniaeth mawr ym mywydau plant. Mae Kay Wilson yn un ohonyn nhw. Ar ôl blynyddoedd o ganolbwyntio ar ei gyrfa a meddwl nad oedd maethu yn opsiwn iddi, darganfu nad oedd bod yn sengl yn rhwystr o gwbl – dim ond yn ddechrau pennod newydd. Yma, mae Kay yn rhannu ei thaith, yr enillion, a’r hyn y mae hi wedi’i ddysgu hyd yn hyn fel gofalwr maeth sengl.
Fel gofalwr sengl, beth wnaeth eich ysbrydoli i gymryd y cam i faethu ar eich pen eich hun?
“Cyrhaeddais 53 gyda gyrfa sefydlog, dim plant, a digon o le yn fy nghartref. Ar ôl siarad â gweithiwr cymdeithasol wrth helpu ffrind gyda’i chais perthynas sy’n ofalwr, sylweddolais fod maethu ynbosibl i berson sengl. Gydag anogaeth ac enghreifftiau o ofalwyr sengl eraill, roeddwn i’n teimlo’n hyderus i gael gwybod mwy. Cofrestrais fy niddordeb ym mis Awst 2024, fe’m cymeradwywyd ym mis Ionawr 2025, a chroesawais fy mherson ifanc cyntaf ym mis Mai 2025.”
Beth fu’r rhan fwyaf gwerth chweil o faethu i chi hyd yn hyn?
“Gweld fy mherson ifanc yn tyfu mewn hyder yw’r peth mwyaf gwerth chweil . Aeth o fynychu’r ysgol yn rhan-amser i fynd yn llawn amser ac i ymfalchïo yn ei gyflawniadau. Mae ei wylio yn adeiladu perthnasoedd cadarnhaol, mwynhau hobïau newydd fel golff, a dathlu ei gynnydd gartref wedi bod yn hynod werthfawr i mi.”
Sut ydych chi’n cydbwyso maethu â’ch bywyd personol a’ch hunan-ofal fel gofalwr sengl?
“Mae fy ffrindiau, cymdogion a theulu wedi addasu gyda mi, gan gefnogi newidiadau i’m trefn arferol. Mae cael plentyn o oedran ysgol yn rhoi amser i mi fy hun yn ystod oriau’r ysgol, ac rwy’n cynllunio fy ngweithgareddau o amgylch ei anghenion. Oherwydd bod fy rhwydwaith cymorth wedi ei wirio gan y GDG, gallaf weithiau gymryd amser allan ar fy mhen fy hun, sy’n helpu i gynnal cydbwysedd.”
Pa fath o gefnogaeth sydd wedi bod fwyaf ystyrlon ers i chi ddechrau maethu?
“Mae gofalwyr maeth Pioneer wedi bod yn amhrisiadwy – bob amser ar gael i roi cyngor a sicrwydd. Trwyddynt rydw i wedi cysylltu â rhwydwaith ehangach o ofalwyr ar gyfer sgyrsiau, cwestiynau, a chyfarfodydd misol. Mae’r hyfforddiant am ddim a gynigir hefyd wedi bod yn hynod fuddiol wrth fy helpu i ddeall a diwallu anghenion plant sydd wedi profi trawma.”
Pa sgiliau neu gryfderau ydych chi wedi’u darganfod ynddoch chi’ch hun?
“Rydw i wedi sylweddoli pa mor dawel ac amyneddgar y gallaf fod, hyd yn oed mewn sefyllfaoedd annisgwyl. Rydw i wedi dysgu gwerth gwrando heb farnu, ac mae fy hyder wedi tyfu trwy gysylltu â gofalwyr eraill. Rwyf bellach yn teimlo’n rhan o dîm cefnogol sy’n gweithio tuag at yr un nod.”
Pa gyngor fyddech chi’n ei roi i rywun sy’n ystyried maethu?
“Peidiwch â gadael i’r ffaith eich bod yn sengl eich atal – mae maethu yn gwbl bosibl ac yn hynod werth chweil. Meddyliwch yn realistig am eich amser, eich ffordd o fyw, a pha grŵp oedran a allai ffitio orau gyda’ch bywyd. Cysylltwch â thîm maethu Bro Morgannwg i ddarganfod mwy; does dim byd gennych i’w golli a chymaint i’w ennill.”
Wrth edrych ymlaen, beth yw eich gobeithion ar gyfer eich taith maethu dros y flwyddyn nesaf?
“Rwy’n gobeithio parhau i ddysgu, cwrdd â mwy o ofalwyr maeth, ac ennill profiad gyda phlant o wahanol oedrannau fel y gallaf barhau i adeiladu fy sgiliau a’m gwybodaeth.”
Os yw stori Kay wedi eich ysbrydoli i ystyried maethu – p’un a ydych chi’n sengl, mewn partneriaeth, yn gweithio, neu’n ymddeol – byddem wrth ein bodd yn clywed gennych. Mae Maethu Cymru Bro Morgannwg yma i ateb eich cwestiynau a’ch tywys drwy’r broses. Cysylltwch â ni heddiw a chymryd y cam cyntaf tuag at newid bywyd person ifanc.
